Εκτύπωση

ΠΟΛ.1091/14.06.2010

on .

ΘEMA: «Παροχή διευκρινίσεων εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 19 και 20 του ν.3842/2010 (ΦΕΚ 58 Α΄) «Αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης, αντιμετώπιση φοροδιαφυγής και άλλες διατάξεις που αφορούν θέματα του Κ.Β.Σ. (Π.Δ. 186/1992) και καθορισμού διαδικασιών και προϋποθέσεων διενέργειας ορισμένων κατηγοριών συναλλαγών»


Στο φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 58 Α΄) με ημερομηνία 23/4/2010 δημοσιεύτηκε ο νόμος 3842/23-4-2010. Με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Β΄ επέρχονται αλλαγές στις διατάξεις του π.δ. 186/1992 (ΚΒΣ) και με το άρθρο 20 του ιδίου Κεφαλαίου καθορίζονται διαδικασίες και προϋποθέσεις κατηγοριών συναλλαγών.

Για την ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων αυτών σας παρέχουμε τις
ακόλουθες οδηγίες και διευκρινίσεις κατά παράγραφο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΚΩΔΙΚΑΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 19

Τροποποιήσεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων
Παράγραφοι 1, 2, 3, 32

Ένταξη στη Β΄ κατηγορία βιβλίων επιτηδευματιών που απαλλάσσονται
από την τήρηση βιβλίων ή εντάσσονται στην Α΄ κατηγορία βιβλίων

Με τις διατάξεις των πιο πάνω παραγράφων, επιτηδευματίες απαλλασσόμενοι από την τήρηση βιβλίων καθώς και επιτηδευματίες που εντάσσονταν στην Α΄ κατηγορία βιβλίων (βιβλίο Αγορών), εντάσσονται στην Β΄ κατηγορία βιβλίων (βιβλίο εσόδων – εξόδων).

Ειδικότερα:
Παράγραφος 1

Απαλλασσόμενοι επιτηδευματίες που εντάσσονται στη Β΄ κατηγορία
βιβλίων ανεξαρτήτως ύψους ακαθαρίστων εσόδων.

Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής αντικαθίστανται τα τέσσερα τελευταία εδάφια της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Κ.Β.Σ. και εντάσσονται στη Β΄ κατηγορία τήρησης βιβλίων οι πιο κάτω κατηγορίες επιτηδευματιών, οι οποίοι με τις προϊσχύουσες διατάξεις και εφόσον τα έσοδά τους ήταν κάτω των 5.000 ευρώ απαλλάσσονταν από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων:

α) Το φυσικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες από δική του επαγγελματική εγκατάσταση.
Στην περίπτωση που παράλληλα παρέχει υπηρεσίες ίδιες ή μη και εκτός
επαγγελματικής εγκατάστασης δεν απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων για τις υπηρεσίες που παρέχει εκτός επαγγελματικής εγκατάστασης ακόμη και όταν τα έσοδα από τη δραστηριότητα αυτή είναι κάτω των 5.000 ευρώ.
Επαγγελματική εγκατάσταση για την εφαρμογή αυτής της διάταξης θεωρείται ο χώρος από τον οποίο κατ΄ ουσία και όχι τυπικά ασκείται η δραστηριότητα, δηλαδή η εγκατάσταση εκείνη από την οποία παρέχονται οι υπηρεσίες με την παρουσία ή όχι του αντισυμβαλλόμενου.

β) Τα φυσικά πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης τεχνικών έργων ή εγκαταστάσεων επιτηδευματιών ή μη.
Τεχνικά έργα για την εφαρμογή της διάταξης είναι τα έργα που συνδέονται μετά του εδάφους όπως αυτά είναι τα οικοδομικά έργα, τα λιμενικά, τα υδραυλικά, οδοποιίας, γεφυροποιίας, σιδηροδρόμων.
Εγκατάσταση επιτηδευματία ή μη, νοείται η οικία του ιδιώτη ή η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία για όλες τις επισκευές που γίνονται γι΄ αυτή συμπεριλαμβανομένων και των επισκευών που αφορούν μέρη αυτής.
Για την εφαρμογή της διάταξης αυτής δεν εξετάζεται αν για την παροχή
υπηρεσίας χρησιμοποιούνται ή όχι ίδια υλικά.
Έτσι με βάση τις νέες διατάξεις δεν απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων
ανεξαρτήτως ύψους εσόδων ο ελαιοχρωματιστής, ο υδραυλικός, ο ηλεκτρολόγος κ.λπ.
Οι επιτηδευματίες των παραπάνω περιπτώσεων α΄ και β΄ αν διατηρούν και
κλάδο πώλησης αγαθών ή παροχής άλλων υπηρεσιών θα πρέπει να τηρήσουν βιβλία Β΄ κατηγορίας από 1/7/2010 για όλους τους κλάδους. Στην αρχή κάθε διαχειριστικής περιόδου εντάσσονται σε κατηγορία βιβλίων με τις γενικές διατάξεις με βάση το σύνολο των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων τους και όχι κατώτερη της δεύτερης.
Όταν απαλλασσόμενος επιτηδευματίας παροχής υπηρεσιών ή πώλησης αγαθών αρχίζει κατά τη διάρκεια της χρήσης να παρέχει υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης τεχνικών έργων, ή να παρέχει υπηρεσίες από επαγγελματική εγκατάσταση θα πρέπει να τηρήσει βιβλία Β΄ κατηγορίας από την έναρξη της παροχής των πιο πάνω υπηρεσιών.
Επισήμανση: Εξακολουθεί να ισχύει η απαλλαγή από την τήρηση βιβλίων των λοιπών προσώπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Κ.Β.Σ. εκείνων δηλαδή που πωλούν αγαθά ή παρέχουν υπηρεσίες και έχουν έσοδα μέχρι 10.000 ευρώ ή 5.000 ευρώ αντίστοιχα. Τα πρόσωπα αυτά εάν προαιρετικά είχαν επιλέξει να τηρούν βιβλία Αγορών την 1/1/2010 θα συνεχίσουν την τήρησή του μέχρι την 31/12/2010 και από 1/1/2011, εφόσον τα έσοδά τους το 2010 εξακολουθούν να είναι κάτω του πιο πάνω ορίου, θα σταματήσουν την τήρηση βιβλίων ή θα τηρήσουν προαιρετικά βιβλία Β΄ κατηγορίας. Εάν προαιρετικά την 1/1/2010 τηρούσαν βιβλία Β΄ κατηγορίας θα συνεχίσουν να τα τηρούν εφαρμοζομένων των προϋποθέσεων που ορίζονται στην παράγραφο 8 του άρθρου 4 του Κ.Β.Σ. (τήρηση για πέντε έτη).

γ) Ο πράκτορας κρατικών λαχείων και παιγνίων (ΠΡΟΠΟ, ΛΟΤΤΟ και συναφή)

δ) Ο υποπράκτορας εφημερίδων και περιοδικών
Στο βιβλίο εσόδων – εξόδων που τηρείται από τους επιτηδευματίες των
περιπτώσεων γ΄ και δ΄ καταχωρείται ως έσοδο η λαμβανόμενη προμήθεια με βάση την εκκαθάριση

ε) Ο εφημεριδοπώλης
Στο τηρούμενο βιβλίο εσόδων – εξόδων από τον εφημεριδοπώλη καταχωρείται η αξία των πωλούμενων εφημερίδων και περιοδικών σε ιδιαίτερη στήλη ως πωλήσεις αγαθών τρίτων και σε ιδιαίτερη στήλη η προμήθειά τους – έσοδο βάσει της λαμβανομένης εκκαθάρισης.
Τα προαναφερόμενα πρόσωπα των περιπτώσεων γ, δ και ε τα οποία έχουν και
άλλο κλάδο πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών που με τις προϊσχύουσες διατάξεις κρινόταν αυτοτελώς, για την ένταξη σε κατηγορία βιβλίων με τις ισχύουσες διατάξεις κρίνονται στην αρχή της διαχειριστικής περιόδου με τις γενικές διατάξεις και με βάση το σύνολο των εσόδων τους από όλες τις δραστηριότητες και με την επιφύλαξη βέβαια των διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του Κ.Β.Σ. Την 1/7/2010 εάν για τον άλλο κλάδο τηρούσαν βιβλία Γ΄ κατηγορίας, θα πρέπει να τηρήσουν βιβλία Γ΄ κατηγορίας και για τις παραπάνω δραστηριότητες. Εάν όμως για τον άλλο κλάδο δεν τηρούσαν βιβλία θα πρέπει να τηρήσουν την 1/7/2010 βιβλία Β΄ κατηγορίας για όλες τις δραστηριότητές τους.

στ) Ο ασφαλιστικός σύμβουλος και ο συντονιστής ασφαλιστικών συμβούλων που δεν διαθέτει επαγγελματική εγκατάσταση και ο οποίος με τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν.3763/2009 (ΦΕΚ 80 Α΄) απαλλασσόταν από 1/1/2009 από την τήρηση βιβλίων. Σημειώνεται ότι η Α.Υ.Ο.Ο. 1080/10-6-2009 με την οποία ρυθμίζονταν θέματα έκδοσης στοιχείων και υποβολής συγκεντρωτικών καταστάσεων για τις αμοιβές που λαμβάνουν οι επιτηδευματίες αυτοί, εξακολουθεί να ισχύει.

Χρόνος ένταξής τους στη Β΄ κατηγορία
Οι παραπάνω επιτηδευματίες εντάσσονται υποχρεωτικά στη Β΄ κατηγορία
βιβλίων από την 1η Ιουλίου 2010, σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης θ΄ του άρθρου 92 του νόμου 3842/2010 και της παραγράφου 32 του άρθρου 19, ανεξαρτήτως ύψους εσόδων του διαστήματος 1/1-30/6/2010.
Την 1/1/2011 θα ενταχθούν σε κατηγορία βιβλίων με βάση το σύνολο των
εσόδων του 2010 όπως αυτά προσδορίζονται στη φορολογία εισοδήματος, όχι όμως κατώτερη της δεύτερης.

Άλλες κατηγορίες επιτηδευματιών που απαλλάσσονταν από την τήρηση
βιβλίων με διατάξεις άλλων νόμων ή με Υπουργικές Αποφάσεις και πρέπει να
τηρήσουν βιβλία τουλάχιστον Β΄ κατηγορίας εντός του 2010.

α) Εκμεταλλευτής ΤΑΧΙ (από 1/7/2010)
Ο εκμεταλλευτής ΤΑΧΙ απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων από 1/1/2010 έως 30/6/2010 σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ΠΟΛ1019/2007 όπως τροποποιήθηκε με την Α.Υ.Ο. ΠΟΛ1073/2010. Οπότε από 1/7/2010 εντάσσεται πλέον στη Β΄ κατηγορία βιβλίων και πρέπει να τηρήσει τουλάχιστον βιβλίο εσόδων – εξόδων και να εκδίδει αποδείξεις παροχής υπηρεσιών ή τιμολόγια κατά περίπτωση.
Με ιδιαίτερη εγκύκλιο δίνονται οδηγίες και διευκρινίσεις για την έκδοση στοιχείων και την τήρηση βιβλίων.

β) Εκμεταλλευτής μέχρι επτά (7) ενοικιαζόμενων δωματίων (από 1/7/2010
και μετά)

Ο πιο πάνω επιτηδευματίας (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) με τις διατάξεις του
άρθρου 33 παραγρ. 6 του ν.2238/1994 φορολογείτο τεκμαρτά και απαλλασσόταν από την τήρηση βιβλίων. Με τις διατάξεις της παραγρ. 5 του άρθρου 6 του ν.3842/2010 οι εν λόγω διατάξεις καταργούνται από την 1η Ιουλίου 2010 οπότε από την ημερομηνία αυτή θα πρέπει να τηρήσουν βιβλία τουλάχιστον Β΄ κατηγορίας (εσόδων – εξόδων), το πρόσθετο βιβλίο πόρτας της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 10 του ΚΒΣ και γενικά από την ημερομηνία αυτή έχουν όλες τις υποχρεώσεις που ορίζονται από τις
διατάξεις του Κ.Β.Σ. για τον επιτηδευματία. Σημειώνεται ότι η υποχρέωση αυτή καταλαμβάνει όλους του εκμεταλλευτές ενοικιαζομένων δωματίων ανεξάρτητα από το εάν έχουν άδεια λειτουργίας από τον ΕΟΤ.

Ο εν λόγω επιτηδευματίας ο οποίος διατηρεί και κλάδο πώλησης αγαθών ή
παροχής άλλων υπηρεσιών εντάσσεται σε κατηγορία βιβλίων στην έναρξη κάθε διαχειριστικής του περιόδου με βάση το σύνολο των εσόδων του, χωρίς να έχει τη δυνατότητα απαλλαγής από την τήρηση βιβλίων ακόμα και εάν τα έσοδά του είναι κάτω των 5.000 ευρώ, καθότι έχει υποχρέωση τήρησης πρόσθετου βιβλίου. Τέλος, σημειώνεται ότι ο εν λόγω επιτηδευματίας που την 1/7/2010 τηρεί βιβλία Γ΄ κατηγορίας για μία του δραστηριότητα θα πρέπει να τηρήσει την 1/7/2010 βιβλία Γ΄ κατηγορίας για την εκμετάλλευση των δωματίων. Εάν όμως για την άλλη του δραστηριότητα δεν τηρούσε βιβλία, πρέπει από 1/7/2010 να τηρεί και γι΄ αυτήν τουλάχιστον βιβλία Β ΄
κατηγορίας.

Επισήμανση: Ο πιο πάνω εκμεταλλευτής υποχρεούται να τηρεί από 1/7/2010 το πρόσθετο βιβλίο πόρτας στο οποίο θεωρείται και πριν από την υποβολή δήλωσης μεταβολής τήρησης βιβλίων Β’ κατηγορίας και στο οποίο θα πρέπει να καταχωρήσει άμεσα σ΄ αυτό τους πελάτες που κατά την ημερομηνία αυτή διαμένουν στα δωμάτια αυτά.

γ) Αγρότες που πωλούν τα προϊόντα παραγωγής τους στις λαϊκές αγορές
(από 1/10/2010 και μετά)
Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος που πωλεί τα προϊόντα παραγωγής του στις λαϊκές αγορές για τη δραστηριότητά του αυτή εντάσσεται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ, όπως ισχύουν μετά από την αντικατάστασή τους με τις διατάξεις της παραγράφου 13 του άρθρου 62 του ν.3842/2010. Έτσι σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη και λόγω της ένταξης της πιο πάνω δραστηριότητάς του στο κανονικό καθεστώς, έχει υποχρέωση να τηρεί και βιβλίο εσόδων – εξόδων γι’ αυτήν.

Η υποχρέωση της τήρησης βιβλίου εσόδων – εξόδων αφορά μόνο τα αγαθά τα οποία διαθέτει στη λαϊκή αγορά και όχι και τα λοιπά αγροτικά προϊόντα τα οποία διαθέτει από το χωράφι ή πλανοδίως ή με άλλο τρόπο γενικά εκτός λαϊκών αγορών. Έτσι εάν παράγει π.χ. πατάτες τις οποίες διαθέτει στη λαϊκή αγορά και συγχρόνως τις διαθέτει πλανοδίως τότε θα τηρήσει βιβλίο εσόδων – εξόδων μόνο για τις πατάτες που διαθέτει από τη λαϊκή αγορά.

Επισήμανση: Οι αγρότες που πωλούν τα αγαθά τους στη λαϊκή αγορά για τα
αγαθά αυτά καταχωρούν στο βιβλίο εσόδων – εξόδων τα έξοδα και τα έσοδα μόνο για αυτή τη δραστηριότητά τους (διάθεση από τη λαϊκή αγορά).
Ειδικότερα: Στο σκέλος των εξόδων καταχωρούν ως αγορά την αξία του ειδικού στοιχείου που εκδίδουν σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 12 β του άρθρου 62 του ν.3842/2010 για τα αγαθά που διαθέτουν στη λαϊκή αγορά και σαν έξοδα καταχωρούν τα έξοδα που πραγματοποιούν για τη διάθεση των αγαθών αυτών στη λαϊκή αγορά, τα έξοδα δηλαδή που πραγματοποιούνται από το χωράφι στη λαϊκή, όπως μεταφορικά, αμοιβή πωλητή που απασχολούν, εξοπλισμός που χρησιμοποιείται στη
λαϊκή, έξοδα συσκευασίας κλπ.

Τα έξοδα που αφορούν την καλλιέργεια γενικά των παραγωγών δεν
καταχωρούνται στο βιβλίο εσόδων – εξόδων.

Στο σκέλος των εσόδων καταχωρούν την αξία των πωλήσεων χονδρικών και
λιανικών που διενεργούνται από τη λαϊκή αγορά.

Χρόνος έναρξης ισχύος
Η υποχρέωση τήρησης βιβλίου εσόδων – εξόδων και έκδοσης στοιχείων με
φ.τ.μ. αρχίζει από 1/10/2010 σύμφωνα με την Α.Υ.Ο. ΠΟΛ.1065/18-5-2010.

Παράγραφοι 2 και 3
Με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 4 του Κ.Β.Σ. (παράγραφος 2) και καταργείται η παράγραφος 4 του ίδιου άρθρου και Κώδικα (παράγραφος 3). Ειδικότερα με τις νέες διατάξεις:

Α) Με την παράγραφο 2 εντάσσεται στη Β΄ κατηγορία βιβλίων ανεξαρτήτως
ύψους εσόδων (ειδική ένταξη)
α) Ο πρατηριούχος υγρών καυσίμων για την εμπορία βενζίνης και πετρελαίου.
β) Ο εκμεταλλευτής περιπτέρου της παραγράφου 4 του άρθρου 4

Επισήμανση: Ο εκμεταλλευτής περιπτέρου αλλά και όλοι οι επιτηδευματίες
υποχρεούνται να εκδίδουν για τις εφημερίδες, τα περιοδικά τις αποδείξεις λιανικής πώλησης αγαθών σύμφωνα με την Α.Υ.Ο. ΠΟΛ.1067/18-5-2010.

Στο τηρούμενο βιβλίο εσόδων – εξόδων από τους εν λόγω επιτηδευματίες και
γενικά από όλους όσους εμπορεύονται εφημερίδες και περιοδικά καταχωρείται η αξία των πωλούμενων εφημερίδων και περιοδικών σε ιδιαίτερη στήλη ως πωλήσεις αγαθών τρίτων και σε ιδιαίτερη στήλη η προμήθειά τους – έσοδο βάσει της λαμβανομένης εκκαθάρισης.

Επισημαίνεται ότι στην εκκαθάριση που εκδίδεται από τα πρακτορεία
τύπου ή τους υποπράκτορες, προς τις επιχειρήσεις αυτές που υποχρεώνονται από 1/7/2010 στην τήρηση βιβλίου εσόδων – εξόδων πρέπει να αναγράφονται διακεκριμένα τα δεδομένα αυτής, για το χρονικό διάστημα από 1/1/2010 μέχρι 30/6/2010 και από 1/7/2010 μέχρι 31/12/2010. Σε ότι αφορά τον τρόπο τήρησης του βιβλίου εσόδων - εξόδων για τις κάρτες κινητής τηλεφωνίας εφαρμόζεται ανάλογα η εγκύκλιος ΠΟΛ.1056/12-3-2008.

γ) Ο πωλητής (έμπορος ή παραγωγός) οπωρολαχανικών, νωπών
αλιευμάτων και λοιπών αγροτικών προϊόντων αποκλειστικά στις λαϊκές αγορές ή πλανοδίως. Σημειώνεται ότι η ειδική αυτή ένταξη στη Β΄ κατηγορία βιβλίων ανεξαρτήτως ύψους εσόδων δεν καταλαμβάνει τον επιτηδευματία που πωλεί τα εν λόγω αγαθά και με άλλο τρόπο, όπως από κατάστημα κ.λπ., οπότε εντάσσεται σε κατηγορία βιβλίων (Β΄ ή Γ΄) με τις γενικές διατάξεις με βάση το ύψος των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του.

Επισήμανση: Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 43 του άρθρου 15 του ν.2166/1993 οι πωλητές αγροτικών προϊόντων στις λαϊκές αγορές ή πλανοδίως υποχρεούνται να έχουν μαζί τους τα στοιχεία αγοράς ή παραλαβής των αγαθών που πωλούν και την περιοδική δήλωση Φ.Π.Α. που υπέβαλλαν κατά την προηγούμενη φορολογική περίοδο χωρίς να έχουν υποχρέωση να έχουν μαζί τους το βιβλίο εσόδων – εξόδων.

δ) Ο επιτηδευματίας του μητρώου ΔΙ.ΠΕ.ΘΕ, για την εμπορία πετρελαίου
εσωτερικής καύσης (DIESEL) θέρμανσης.

ε) Ο εκμεταλλευτής κινητής καντίνας συμπεριλαμβανομένων και των
κινητών καντινών που εξυπηρετούν μαζικές εκδηλώσεις.
Οι παραπάνω επιτηδευματίες των περιπτώσεων α΄, β΄, γ΄ και δ΄ είχαν ειδική
ένταξη στην Α΄ κατηγορία με τις προϊσχύουσες διατάξεις. (Άρθρο 4 παραγρ. 4 Π.Δ. 186/1992 και τις Α.Υ.Ο.Ο. ΠΟΛ. 1022/1-2-2008, ΠΟΛ.1023/1-2-2008 και ΠΟΛ.1169/25- 2-1992).

Οι επιτηδευματίες αυτοί σύμφωνα με τις διατάξεις του δευτέρου εδαφίου της
περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 4 εάν διατηρούν και άλλο κλάδο πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών για την ένταξη σε κατηγορία βιβλίων του κλάδου αυτού κρίνονται αυτοτελώς.

Σημειώνεται ότι οι διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 2 περί απαλλαγής
από την τήρηση βιβλίων λόγω ύψους ακαθάριστων εσόδων ισχύουν από 1/1/2011 για τα εν λόγω πρόσωπα τόσο για τις προαναφερόμενες δραστηριότητες όσο για τις παράλληλες δραστηριότητες που ασκούν με βάση τα ακαθάριστα έσοδα της προηγούμενης χρήσης όπως αυτά προσδιορίζονται στη φορολογία εισοδήματος.

Χρόνος έναρξης ισχύος
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ορίζεται ο χρόνος έναρξης της ένταξης στη Β΄ κατηγορία βιβλίων των πιο πάνω κατηγοριών επιτηδευματιών ως εξής:

α) Ο πρατηριούχος υγρών καυσίμων για την εμπορία βενζίνης και πετρελαίου
από 1/5/2010 (Α.Υ.Ο. ΠΟΛ. 1036/31-3-2010) και έκδοση Α.Λ.Π. από 1/4/2010

β) Ο επιτηδευματίας του μητρώου ΔΙΠΕΘΕ από 1/5/2010

γ) Ο εκμεταλλευτής περιπτέρου από 1/7/2010 (Α.Υ.Ο. ΠΟΛ.1067/18-5-2010)

δ) Ο πωλητής οπωρολαχανικών κλπ στη λαϊκή αγορά από 1/10/2010 (Α.Υ.Ο.
ΠΟΛ.1065/18-5-2010)

ε) Ο εκμεταλλευτής κινητής καντίνας από 1/7/2010 (Α.Υ.Ο. ΠΟΛ. 1066/18-5-
2010)

Β) Με την παράγραφο 3 καταργείται η ένταξη στην Α΄ κατηγορία βιβλίων
των φυσικών προσώπων που πωλούν αγαθά σε πόλη κάτω των 5.000 κατοίκων μη τουριστικών περιοχών και έχουν έσοδα μέχρι 150.000 ευρώ. Αυτοί εντάσσονται σε κατηγορία βιβλίων με τις γενικές διατάξεις και με βάση τα ακαθάριστα έσοδά τους.
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 32 η υποχρέωση τήρησης βιβλίων Β΄ κατηγορίας από τους επιτηδευματίες αυτούς που τηρούσαν βιβλίο αγορών αρχίζει την 1/7/2010 ανεξαρτήτως ύψους εσόδων από 1/1/ έως 30/6/2010. Εάν δεν τηρούσαν βιβλία λόγω ύψους ακαθάριστων εσόδων θα συνεχίσουν να μην τηρούν βιβλία μέχρι την 31/12/2010 ανεξαρτήτως ύψους εσόδων από 1/1/ έως 30/6/2010.

Σημειώνεται ότι για τα πρόσωπα αυτά εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Κ.Β.Σ. περί απαλλαγής από την τήρηση βιβλίων (λόγω ύψους ακαθάριστων εσόδων (κάτω των 10.000 ευρώ).

Κατηγορίες επιτηδευματιών με ειδική ένταξη στη Β΄ κατηγορία βιβλίων
που εντάσσονται πλέον σε κατηγορία βιβλίων με τις γενικές διατάξεις
Σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου του ΚΒΣ και με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2.1.1. της εγκυκλίου ΠΟΛ.1276/2002 εντασσόταν στη Β΄ κατηγορία βιβλίων ανεξαρτήτως ύψους εσόδων ο επιτηδευματίας του οποίου τα καθαρά κέρδη προσδιορίζονταν κατ΄ ειδικό τρόπο στη φορολογία εισοδήματος. Στην κατηγορία αυτή ενέπιπταν τα πιο κάτω πρόσωπα:

· Ο εκμεταλλευτής φορτηγού αυτοκινήτου δημοσίας χρήσεως (άρθρο 33
παρ. 5 περίπτ. β΄ του ν.2238/1994).

· Ο αρχιτέκτονας ή ο μηχανικός για τις αμοιβές που ορίζονται από την
παράγραφο 5 του άρθρου 49 του ν.2238/1994.
Με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 6 του ν.3842/2010 και τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του ιδίου νόμου οι επιτηδευματίες αυτοί από 1/1/2010 φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις και για το λόγο αυτό δεν έχουν πλέον ειδική ένταξη στη Β΄ κατηγορία βιβλίων, αλλά εντάσσονται με βάση τις γενικές διατάξεις και το ύψος των εσόδων τους την προηγούμενη χρήση. Έτσι π.χ. την 1/1/2011 θα τηρήσουν βιβλία Γ΄ κατηγορίας εάν τα έσοδα της χρήσης 2010 υπερβαίνουν τα 1.500.000 ευρώ.

Επ΄ αυτού σημειώνεται ότι ειδικά για τη χρήση 2010 λόγω και του χρόνου ψήφισης των προαναφερόμενων διατάξεων λογιστικού προσδιορισμού του εισοδήματός τους, οι εν λόγω επιτηδευματίες οι οποίοι τηρούν από 1/1/2010 βιβλίο εσόδων – εξόδων θα συνεχίσουν την τήρησή του μέχρι την 31/12/2010 ανεξαρτήτως ύψους εσόδων της χρήσης 2009. Η παραδοχή αυτή δεν αίρει τον λογιστικό προσδιορισμό του εισοδήματός τους για την χρήση 2010.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΕΣ ΠΟΥ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ ΣΤΗ Β΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ 2010

Δήλωση μεταβολής κατηγορίας βιβλίων
Η δήλωση μεταβολής της κατηγορίας βιβλίων στο τμήμα Μητρώου από τους
επιτηδευματίες που εντάσσονται στη Β΄ κατηγορία βιβλίων από 1/7/2010 μπορεί να υποβληθεί μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου 2010.

Χρόνος ενημέρωσης – θεώρησης του βιβλίου εσόδων - εξόδων και
εκτύπωσης – θεώρησης της Μηνιαίας Κατάστασης του Βιβλίου εσόδων - εξόδων των επιτηδευματιών που τηρούν βιβλίο εσόδων – εξόδων από την 1/7/2010
Για την πρώτη εφαρμογή και για τη διευκόλυνση των επιτηδευματιών το βιβλίο εσόδων – εξόδων μπορεί να ενημερωθεί για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο μέχρι τη 30η Σεπτεμβρίου 2010. Η εκτύπωση της μηνιαίας κατάστασης των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου μπορεί να γίνει μέχρι την 31η Οκτωβρίου 2010.
Συνεπώς η θεώρηση των παραπάνω εντύπων μπορεί να γίνει μέχρι την πιο
πάνω προθεσμία ενημέρωσης ή εκτύπωσής τους.
Σημειώνεται ότι έντυπα του βιβλίου Εσόδων – Εξόδων και της Μηνιαίας
Κατάστασης Βιβλίου Εσόδων – Εξόδων τα οποία είχαν θεωρηθεί στο παρελθόν και δεν είχαν χρησιμοποιηθεί μπορεί να χρησιμοποιηθούν εκ νέου χωρίς επαναθεώρησή τους.
Ομοίως οι επιτηδευματίες οι οποίοι τηρούσαν μηχανογραφικά βιβλίο αγορών
μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα θεωρημένα έντυπα της Μηνιαίας Κατάστασης Βιβλίου Αγορών για την εκτύπωση των δεδομένων της Μηνιαίας Κατάστασης του βιβλίου Εσόδων – Εξόδων μέχρι την εξάντλησή τους.
Κατά την θεώρηση βιβλίων και στοιχείων στους νέους υπόχρεους στη
περίπτωση ύπαρξης οφειλών προς ασφαλιστικά ταμεία οι προϊστάμενοι Δ.Ο.Υ. να κάνουν ευρέως χρήση του δικαιώματός τους (τρίτο, τέταρτο και πέμπτο εδάφια περ.β’ παρ.8 άρθρου 36 του ΚΒΣ) και να θεωρούν βιβλία και περιορισμένο αριθμό στοιχείων με έγγραφη αναγγελία κάθε περίπτωσης στα αρμόδια για τα χρέη αυτά πρόσωπα.

Θεώρηση Β.Σ.Ε. δήλωση φ.τ.μ.
Στην ίδια προθεσμία της 30ης Σεπτεμβρίου 2010 μπορεί να θεωρηθεί το Βιβλιάριο Συντήρησης Επισκευών (Β.Σ.Ε.) και να υποβληθεί η δήλωση της Φορολογικής Ταμειακής Μηχανής (φ.τ.μ.) από τους πιο πάνω επιτηδευματίες.

Σύνταξη απογραφής αποθεμάτων κατά τη μετάταξη επιτηδευματιών στη Β΄
κατηγορία βιβλίων
Ο επιτηδευματίας ο οποίος δεν τηρούσε βιβλία ή τηρούσε βιβλία Α΄ κατηγορίας και υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων Β΄ κατηγορίας εντός του 2010 π.χ. την 1/7/2010 έχει τη δυνατότητα προαιρετικής σύνταξης απογραφής των αποθεμάτων του κατά την 30/6/2010 εφαρμοζομένων αναλόγως των αναφερόμενων στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1032/30-
3-2010.
Επ΄ αυτού σημειώνεται ότι η απογραφή της 30/6/2010 της έδρας ή των
υποκαταστημάτων μπορεί να καταχωρηθεί πέραν των εντύπων που αναφέρονται στην Α.Υ.Ο. ΠΟΛ. 1134/14-12-2004 (θεωρημένο βιβλίο εσόδων – εξόδων, Μηνιαία Κατάσταση Βιβλίου Εσόδων – Εξόδων, βιβλίο απογραφών) και στο θεωρημένο βιβλίο αγορών ή στη θεωρημένη Μηνιαία Κατάσταση του Βιβλίου Αγορών.
Σημειώνεται ότι η ενημέρωση του βιβλίου απογραφών γίνεται μέχρι την 20η του μεθεπόμενου μήνα δηλαδή μέχρι 20 Αυγούστου 2010.

Τρόπος τήρησης του βιβλίου Εσόδων – Εξόδων
Το βιβλίο εσόδων – εξόδων πρέπει να τηρηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 6 του Κ.Β.Σ. και σ΄ αυτό καταχωρούνται αγορές, πωλήσεις, έξοδα και λοιπές πράξεις που πραγματοποιούνται από την ημερομηνία της τήρησης βιβλίων Β΄ κατηγορίας.
Ειδικότερα:
● Καταχωρούνται οι δαπάνες παροχής υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από την ημερομηνία αυτή και μετά. Δηλαδή δαπάνες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν πριν την 1/7/2007 και το τιμολόγιο λαμβάνεται ή εκδίδεται μετά από αυτή την ημερομηνία θα πρέπει να καταχωρηθούν στο βιβλίο Αγορών με ημερομηνία την 30/6/2010, το τιμολόγιο δεν καταχωρείται εάν μέχρι την 30/6/2010 ο επιτηδευματίας ήταν απαλλασσόμενος τήρησης βιβλίων. Στην περίπτωση που έχει παρέλθει ο χρόνος υποβολής της δήλωσης ΦΠΑ 2ου τριμήνου για τους τηρούντες βιβλίο Αγορών υποβάλλεται τροποποιητική δήλωση ΦΠΑ .

● Καταχωρούνται οι πωλήσεις αγαθών που διενεργούνται (έκδοση δελτίων
αποστολής) από την ημερομηνία αυτή και μετά. Αγαθά τα οποία έχουν αποσταλεί προς πώληση μέχρι την 30/6/2010 κρίνεται σκόπιμο να τιμολογηθούν με ημερομηνία 30/6/2010. Στην περίπτωση που το τιμολόγιο εκδοθεί με ημερομηνία μεταγενέστερη της 30/6/2010 δεν θα καταχωρηθεί στο βιβλίο εσόδων – εξόδων.

● Καταχωρούνται οι δαπάνες αγοράς αγαθών πρώτων υλών, εμπορευμάτων,
αναλώσιμων υλικών τα οποία παραλαμβάνονται από την ημερομηνία τήρησης βιβλίων Β΄ κατηγορίας και μετά. Έτσι στην περίπτωση που μέχρι την 30/6/2010 έχουν παραληφθεί τα τιμολόγια αγοράς των αγαθών αυτών και τα αγαθά παραλαμβάνονται μετά την 1/7/2010, τα τιμολόγια αυτά θα καταχωρηθούν στο βιβλίο εσόδων – εξόδων με την παραλαβή των αγαθών.
Επίσης στην περίπτωση που τα αγαθά έχουν παραληφθεί μέχρι την  30/6/2010 και τα τιμολόγια εκδίδονται ή παραλαμβάνονται μεταγενέστερα αυτά θα πρέπει να καταχωρηθούν στο βιβλίο αγορών, με ημερομηνία 30/6/2010 και αναλόγως υποβάλλεται τροποποιητική δήλωση Φ.Π.Α. η οποία θεωρείται εμπρόθεσμη εάν υποβληθεί μέχρι 31/8/2010. Το τιμολόγιο δεν καταχωρείται εάν ο επιτηδευματίας ήταν απαλλασσόμενος από την τήρηση βιβλίων μέχρι 30/6/2010.

● Σε ιδιαίτερο χώρο του βιβλίου εσόδων – εξόδων θα πρέπει να καταχωρηθούν τουλάχιστον μέχρι το χρόνο υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος οικονομικού έτους 2011 τα δάνεια που έχουν ληφθεί ή χορηγηθεί μέχρι την 30/6/2010 καθώς και τα πάγια τα οποία έχουν αγοραστεί μέχρι την 30/6/2010 με μνεία της ημερομηνίας αγοράς, των αποσβέσεων που αναλογούν και της αναπόσβεστης αξίας τους κατά την ημερομηνία αυτή.

Διευκρινίσεις αναφορικά με την έκδοση των αποδείξεων λιανικής πώλησης
από πρατηριούχους για την εμπορία πετρελαίου κίνησης και βενζίνης με τη
χρήση φορολογικών μηχανισμών του ν.1809/1988.
Αναφορικά με την έκδοση των αποδείξεων λιανικής πώλησης (Α.Λ.Π.) από
πρατηριούχους για την εμπορία πετρελαίου κίνησης και βενζίνης με τη χρήση
φορολογικών μηχανισμών του ν.1809/1988, είτε ενσωματωμένων στις αντλίες (που λειτουργούν δηλαδή αυτόματα με τη ροή του καυσίμου), είτε όχι, διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

1. Σε περίπτωση αποστολής λιανικώς πωληθέντος πετρελαίου κίνησης ή
βενζίνης, στο εκδιδόμενο Δελτίο Αποστολής, θα αναγράφεται εκτός των άλλων και ο αύξων αριθμός της Α.Λ.Π.

2. Για τις μεμονωμένες (παράδοση από αντλία) χονδρικές πωλήσεις πετρελαίου κίνησης ή βενζίνης έως και τριακόσια (300) ευρώ ανά συναλλαγή γίνεται δεκτό να εκδίδεται σε κάθε περίπτωση Α.Λ.Π. για να διευκολυνθεί και η σύνδεση των αντλιών με φορολογικό μηχανισμό έκδοσης αποδείξεων. Η Α.Λ.Π. αυτή δεν αντικαθίσταται με τιμολόγιο, στο πίσω μέρος δε αυτής τίθεται η σφραγίδα του εκδότη της και αναγράφεται ο αριθμός κυκλοφορίας του εφοδιαζόμενου με καύσιμα οχήματος, οι δε λήπτες – επιτηδευματίες για τα φορολογικά τους δικαιώματα και υποχρεώσεις κάνουν χρήση των παραπάνω Α.Λ.Π. οι οποίες επέχουν θέση τιμολογίου.

3. Για τις μεμονωμένες χονδρικές πωλήσεις πετρελαίου κίνησης ή βενζίνης άνω των τριακοσίων (300) ευρώ ανά συναλλαγή, εκδίδεται σε κάθε περίπτωση Τιμολόγιο - Δελτίο Αποστολής (Τ-ΔΑ), ή Δελτίο Αποστολής και Τιμολόγιο Πώλησης. Σε περίπτωση έκδοσης Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής ή Τιμολογίου σε «αντικατάσταση» απόδειξης λιανικής πώλησης η σχετική απόδειξη επισυνάπτεται στο πρωτότυπο Τ-ΔΑ ή Τιμολόγιο και παραδίδεται στον πελάτη – αγοραστή, από τον οποίο φυλάσσεται στη προθεσμία της παραγράφου 2 του άρθρου 21 του Κ.Β.Σ.

4. Για τις επαναλαμβανόμενες χονδρικές πωλήσεις πετρελαίου και βενζίνης,
εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις του Κ.Β.Σ. (άρθρο 12 παράγραφος 2),
ανεξαρτήτως της αξίας κάθε επιμέρους συναλλαγής.

5. Για τις πωλήσεις των ως άνω περιπτώσεων 3 και 4, εφόσον έχουν εκδοθεί και Α.Λ.Π., στα σχετικά Τ-ΔΑ ή Τιμολόγια κατά περίπτωση θα αναγράφεται η φράση «Εκδόθηκε σε αντικατάσταση της αριθμ. ή των αριθμ.......... ………….. αποδείξεων λιανικής πώλησης», οι οποίες θα παραδίδονται στον αντισυμβαλλόμενο μαζί με το αντίτυπο του Τ-ΔΑ ή Τιμολογίου, ο οποίος υποχρεούται να τις διαφυλάσσει μαζί με αυτά, βάσει των διατάξεων του άρθρου 21 του Κ.Β.Σ.

6. Για τις ως άνω επίσης περιπτώσεις 3 και 4, δεδομένου ότι, με την έκδοση των αποδείξεων από το φορολογικό μηχανισμό, το ποσόν καταχωρείται στη φορολογική μνήμη και εμφανίζεται στο ημερήσιο δελτίο «Ζ», οι εγγραφές στα βιβλία γίνονται με το ημερήσιο δελτίο «Ζ», τα δε Τ-ΔΑ ή Τιμολόγια δεν καταχωρούνται σε λογαριασμούς εσόδων, αλλά σε ιδιαίτερες στήλες ή σε ιδιαίτερους λογαριασμούς μόνο για την παρακολούθηση άλλων υποχρεώσεων (π.χ. χαρακτηρισμός χονδροπωλητή ή λιανοπωλητή, υποβολή συγκεντρωτικών καταστάσεων τιμολογίων κ.λ.π.).

7. Δεν καταλογίζονται παραβάσεις και δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα που
προβλέπονται από το άρθρο 5 του ν.2523/1997 στους αντισυμβαλλόμενους
επιτηδευματίες για τις ανωτέρω περιγραφόμενες συναλλαγές και για όσα φορολογικά στοιχεία αξίας έχουν εκδοθεί, ληφθεί και διαφυλαχθεί, μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων και μέχρι κοινοποίησης της παρούσας, εφόσον αυτά έχουν εκδοθεί, ληφθεί και διαφυλαχθεί με βάση τις προϊσχύουσες θέσεις της διοίκησης.

Παράγραφος 4
Όρια ένταξης σε κατηγορία βιβλίων (Χρόνος έναρξης ισχύος 1/1/2011)
Με τις διατάξεις της παραγράφου 4 αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της
παραγράφου 7 του άρθρου 4 και απαλείφεται το όριο τήρησης βιβλίων Α΄
κατηγορίας. Η ρύθμιση αυτή που ισχύει από 1/1/2011 γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους συνεπεία της καθολικής κατάργησης από την ημερομηνία αυτή της τήρησης βιβλίου αγορών, οπότε οι επιτηδευματίες εντάσσονται πλέον σε δύο κατηγορίες βιβλίων (Β΄ και Γ΄).

Παράγραφος 5
Προαιρετική τήρηση βιβλίων ανώτερης κατηγορίας από τον επιτηδευματία
που τηρεί βιβλίο αγορών (Χρόνος έναρξης ισχύος 1/6/2010)
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής προστίθεται στην παράγραφο 8 του
άρθρου 4 νέο δεύτερο εδάφιο και παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικής τήρησης βιβλίων Β΄ ή Γ΄ κατηγορίας μόνο από τον επιτηδευματία της Α΄ κατηγορίας και από την αρχή κάθε μήνα και όχι μόνο από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου όπως οριζόταν με τις προϊσχύουσες διατάξεις. Και στην περίπτωση αυτή ισχύουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής. Έτσι σύμφωνα με τη διάταξη αυτή ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία Α΄ κατηγορίας υποχρεωτικά ή προαιρετικά έχει τη δυνατότητα να αλλάξει την κατηγορία των τηρουμένων βιβλίων από 1/6/2010 και να
τηρήσει από την ημερομηνία αυτή βιβλίο εσόδων εξόδων ανεξάρτητα από το χρόνο υποχρεωτικής ένταξής του στη Β΄ κατηγορία βιβλίων.
Σημειώνεται ότι ο εν λόγω επιτηδευματίας που επιλέγει να τηρήσει προαιρετικά βιβλία Β΄ κατηγορίας θα πρέπει να τα τηρήσει για πέντε έτη ακόμα από την έναρξη της επόμενης διαχειριστικής περιόδου ακόμα και εάν με βάση τα έσοδά του απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων.

Χρόνος έναρξης ισχύος
Οι διατάξεις αυτές ισχύουν σύμφωνα με την περίπτωση ι΄ του άρθρου 92 από τον μεθεπόμενο μήνα της δημοσίευσης του κοινοποιούμενου νόμου, δηλαδή από 1η Ιουνίου 2010. Έτσι την ημερομηνία αυτή ο επιτηδευματίας που τηρεί προαιρετικά ή υποχρεωτικά βιβλίο Αγορών μπορεί να τηρήσει βιβλία Β΄ κατηγορίας.

Παράγραφος 6
Κατάργηση βιβλίου αγορών (χρόνος έναρξης ισχύος 1/1/2011)
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής καταργείται από 1/1/2011 το άρθρο 5 του Κ.Β.Σ., με τις διατάξεις του οποίου οριζόταν ο τρόπος τήρησης του βιβλίου αγορών. Η ρύθμιση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους, λόγω της τήρησης βιβλίων Β΄ και Γ΄ κατηγορίας από όλους τους επιτηδευματίες.

Παράγραφοι 7 και 9
Καταχώριση εξόδων μέχρι 150 ευρώ στα βιβλία (χρόνος έναρξης ισχύος
1/1/2011)
Με τις διατάξεις των παραγράφων αυτών αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 6 του Κ.Β.Σ. και η παράγραφος 4 του άρθρου 7 του ιδίου Κώδικα που ορίζουν τον τρόπο καταχώρισης των εξόδων μέχρι 150 ευρώ στα τηρούμενα βιβλία Β΄ και Γ΄ κατηγορίας. Η ρύθμιση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της κατάργησης του άρθρου 5 του Κ.Β.Σ.
Σημειώνεται ότι με τις νέες διατάξεις δεν επέρχεται καμία αλλαγή στον
τρόπο καταχώρισης των εξόδων αυτών στα τηρούμενα βιβλία, τα οποία μπορεί να καταχωρούνται καθημερινά στις στήλες που αφορούν συγκεντρωτικά με ένα ποσό, με αναγραφή του πλήθους των δικαιολογητικών.

Παράγραφος 8
Όριο τήρησης βιβλίου απογραφών από τον επιτηδευματία της δεύτερης
κατηγορίας (χρόνος έναρξης ισχύος 1/1/2011)
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της
παραγράφου 6 του άρθρου 6 του ΚΒΣ και ορίζεται το όριο τήρησης βιβλίου απογραφών στο 10% του ορίου τήρησης βιβλίων Γ΄ κατηγορίας (1.500.000 ευρώ) χωρίς να υπάρχει αλλαγή του μέχρι τώρα ισχύοντος ορίου (150.000 ευρώ) για την υποχρέωση απογραφής από τον επιτηδευματία της Β΄ κατηγορίας. Η αντικατάσταση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους, λόγω της κατάργησης του ορίου ένταξης στην Α΄ κατηγορία βιβλίων.

Παράγραφος 10
Τήρηση βιβλίου αποθήκης επιτηδευματία που πωλεί αγαθά μετά από
επεξεργασία (χρόνος έναρξης ισχύος για διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 23/4/2010).
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής αντικαθίσταται η παράγραφος 2 του
άρθρου 8 και επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:

- Απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίου αποθήκης ο επιτηδευματίας
που αποκλειστικά επεξεργάζεται αγαθά τρίτων (φασονίστας). Εάν όμως
επεξεργάζεται και δικά του αγαθά (παραγωγή ιδίων προϊόντων) και ανεξάρτητα από το εάν είναι όμοια ή μη με τα αγαθά του τρίτου τότε δεν απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίου αποθήκης και κρίνεται για την υποχρέωση αυτή με βάση το σύνολο των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του από την πώληση των δικών του αγαθών και των εσόδων του από την επεξεργασία των αγαθών των τρίτων.

Η απαλλαγή αυτή ισχύει από τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από τη δημοσίευση του νόμου (23/4/2010). Έτσι οι επιτηδευματίες που επεξεργάζονται αποκλειστικά αγαθά τρίτων και τηρούν ήδη βιβλίο αποθήκης μπορούν να σταματήσουν την τήρησή του από την έναρξη της επόμενης διαχειριστικής τους περιόδου (π.χ. 1/1/2011, 1/7/2010 κ.λπ.).

Ο επιτηδευματίας που επεξεργάζεται αγαθά για ίδιο λογαριασμό και για
λογαριασμό τρίτων και τηρεί βιβλίο αποθήκης γι΄ αυτές τις δραστηριότητες και ενδιάμεσα της χρήσης παύει να επεξεργάζεται ίδια αγαθά μπορεί να σταματήσει την τήρηση του βιβλίου αποθήκης από την έναρξη της επόμενης διαχειριστικής του περιόδου.

Απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίου αποθήκης βοηθητικών υλών και
υλικών συσκευασίας ο επιτηδευματίας που ενεργεί επεξεργασία ίδιων αγαθών ή ίδιων αγαθών και αγαθών για λογαριασμό τρίτων.

Βοηθητικές ύλες και υλικά συσκευασίας για την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης είναι τα αγαθά αυτά τα οποία οριοθετούνται με τις περιπτώσεις ζ΄ και ια΄ στην παράγραφο 2.2.200 του Ε.Γ.Λ.Σ.

Η απαλλαγή αυτή ισχύει από τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από τη δημοσίευση του νόμου (23/4/2010). Έτσι οι επιτηδευματίες που τηρούν ήδη βιβλίο αποθήκης για τα αγαθά αυτά μπορούν να σταματήσουν την τήρησή του από την έναρξη της επόμενης διαχειριστικής περιόδου (π.χ. 1/1/2011, 1/7/2010 κ.λπ.). Στην περίπτωση αυτή όλες οι βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας παρακολουθούνται στο βιβλίο αποθήκης σε αντίστοιχο λογαριασμό αξίας που χρεώνεται ανάλογα με την αξία αγοράς
τους και πιστώνεται με την αξία αυτών που αναλώθηκαν στην παραγωγή όπως αυτή προσδιορίζεται στο τέλος της χρήσης με την απογραφή.

Λόγω της μη υποχρέωσης παρακολούθησης στο βιβλίο αποθήκης των
βοηθητικών υλών και των υλικών συσκευασίας ο επιτηδευματίας δεν έχει υποχρέωση για τα αγαθά αυτά: α) να εκδίδει δελτία εσωτερικής διακίνησης, β) να συντάσσει τεχνικές προδιαγραφές οπότε ο καταμερισμός της αξίας των αναλωθέντων Β.Υ. και Υ.Σ. στα παραγόμενα προϊόντα γίνεται με βάση κριτήρια που εφαρμόζονται πάγια και καταχωρούνται στο βιβλίο τεχνικών προδιαγραφών κατά τα οριζόμενα στην υποπερίπτωση β΄ της περίπτωσης Α΄ της παραγράφου 8 του άρθρου 8, θεωρούμενης της αξίας των αναλωθέντων ως εργοστασιακό κόστος.

Παράγραφοι 11 και 12
Μη τήρηση βιβλίου αποθήκης στο υποκατάστημα και τον αποθηκευτικό
χώρο (χρόνος έναρξης ισχύος από 1/6/2010).

Α) Με τις διατάξεις της παραγράφου 11 αντικαθίστανται το δεύτερο, τρίτο και
τέταρτο εδάφιο της παραγράφου 6 του άρθρου 8 και δίνεται η δυνατότητα στον επιτηδευματία να μην τηρεί από 1/6/2010 ιδιαίτερο βιβλίο αποθήκης ή CD βιβλίου αποθήκης στο υποκατάστημα ή στον αποθηκευτικό χώρο ανεξάρτητα του τόπου που βρίσκονται αυτά. Οι συναλλαγές των εγκαταστάσεων αυτών παρακολουθούνται κατ΄ είδος, ποσότητα και αξία σε ιδιαίτερη μερίδα στο βιβλίο αποθήκης της έδρας και πρέπει να δίνονται άμεσα στον έλεγχο που διενεργείται στις εγκαταστάσεις αυτές τα ποσοτικά υπόλοιπα των αντίστοιχων μερίδων του βιβλίου αποθήκης που τηρούνται στο βιβλίο αποθήκης της έδρας μέχρι την ημερομηνία που έπρεπε να έχει γίνει η ενημέρωσή του.

Τα εν λόγω υπόλοιπα όταν δεν υπάρχει ON LINE σύνδεση διαβιβάζονται από την έδρα με οποιοδήποτε πρόσφορο τρόπο (π.χ. με fax, με e-mail, τηλεφωνικά κ.λπ.).

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις ο επιτηδευματίας που κατά την 1/6/2010 τηρεί
ιδιαίτερο βιβλίο αποθήκης στο υποκατάστημα ή στον αποθηκευτικό χώρο, μπορεί από την ημερομηνία αυτή να συνεχίσει να το τηρεί για όλες ή για μερικές από αυτές και να εφαρμόσει τη νέα διάταξη για τις λοιπές εγκαταστάσεις . Επίσης και ο νέος υπόχρεος σε τήρηση βιβλίου αποθήκης έχει την ίδια δυνατότητα.

Σημειώνεται ότι ο επιτηδευματίας που τηρεί ιδιαίτερο βιβλίο αποθήκης στο
υποκατάστημά του κατ΄ είδος, ποσότητα και αξία κατά την εισαγωγή και εξαγωγή ή ιδιαίτερο βιβλίο αποθήκης στον αποθηκευτικό χώρο κατ΄ είδος και ποσότητα στο βιβλίο αποθήκης της έδρας τηρεί ιδιαίτερη μερίδα κατ΄ είδος για κάθε μία από τις εν λόγω εγκαταστάσεις που ενημερώνεται με τη συνολική μηνιαία κίνηση του εν λόγω υποκαταστήματος ή αποθηκευτικού χώρου σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του ιδίου άρθρου 8 του Κ.Β.Σ.
Τονίζεται ότι για τη μη τήρηση ιδιαίτερου βιβλίου αποθήκης στο υποκατάστημα ή τον αποθηκευτικό χώρο δεν υποβάλλεται γνωστοποίηση ή δήλωση μεταβολής στο τμήμα μητρώου για τη μη τήρηση αυτή.

Β) Με τις διατάξεις της παραγράφου 12 αντικαθίστανται τα δύο τελευταία εδάφια της παραγράφου 6 του άρθρου 8. Η αντικατάσταση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της κατάργησης της υποχρέωσης τήρησης ιδιαίτερου βιβλίου αποθήκης στο υποκατάστημα και τον αποθηκευτικό χώρο ανεξάρτητα του τόπου λειτουργίας τους και ισχύει από 1/6/2010.

Έτσι με τις νέες διατάξεις που θεσπίζονται με την παράγραφο αυτή όταν οι
εγκαταστάσεις του επιτηδευματία στεγάζονται στο ίδιο ή σε συνεχόμενο κτιριακό χώρο ή απαλλάσσονται από την έκδοση δελτίων αποστολής σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 11 τηρεί μία ενιαία μερίδα για κάθε αγαθό στο βιβλίο αποθήκης της έδρας ή σε μία από τις εν λόγω εγκαταστάσεις.

Παράγραφοι 13 και 14
Τήρηση βιβλίου κεντρικής αποθήκης (χρόνος έναρξης ισχύος της
παραγράφου 13 για τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από 23/4/2010 και της παραγράφου 14 από 1/6/2010).

Α) Με τις διατάξεις της παραγράφου 13 αντικαθίσταται η περίπτωση Α΄ της
παραγράφου 7 του άρθρου 8. Η αντικατάσταση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της μη τήρησης βιβλίου αποθήκης για τις βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας που θεσπίζεται με τις διατάξεις της παραγράφου 10 του άρθρου 19 του ν.3842/2010 και ισχύει για τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από 23/4/2010 και μετά (π.χ. 1/1/2011, 1/7/2010 κ.λπ.). Έτσι με τις νέες διατάξεις αναλόγως με τα
αναφερόμενα στην παράγραφο 10 της παρούσης δεν παρακολουθούνται στο βιβλίο της κεντρικής αποθήκης οι βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας.

Β) Με τις διατάξεις της παραγράφου 14 αντικαθίσταται η περίπτωση Β΄ της
παραγράφου 7 του άρθρου 8. Η αντικατάσταση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της κατάργησης της υποχρεωτικής τήρησης ιδιαίτερου βιβλίου αποθήκης στο υποκατάστημα ή στον αποθηκευτικό χώρο που θεσπίζεται με τις διατάξεις της παραγράφου 11 του άρθρου 19. Έτσι με τις νέες διατάξεις και αναλόγως με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 11 της παρούσης όταν τηρείται βιβλίο Κεντρικής Αποθήκης στην έδρα παρακολουθείται σε ιδιαίτερες μερίδες ανά επαγγελματική εγκατάσταση η κίνηση κάθε είδους ανά ποσότητα κατά την εισαγωγή και εξαγωγή. Η κίνηση ανά τρίτο σύμφωνα με την περίπτωση Γ΄ της ιδίας παραγράφου 7 του άρθρου 8 παρακολουθείται στο βιβλίο αποθήκης της έδρας συνολικά για τις αποστολές ή παραδόσεις που γίνονται από όλες τις εγκαταστάσεις συμπεριλαμβανομένης και της έδρας.

Παράγραφοι 15 και 16
Τήρηση βιβλίου τεχνικών προδιαγραφών βιβλίου παραγωγής κοστολογίου
(χρόνος έναρξης ισχύος από τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από
23/4/2010).

Με τις διατάξεις των παραγράφων αυτών αντικαθίσταται η υποπερίπτωση α΄ της περίπτωσης Α΄ και Β΄ της παραγράφου 8 του άρθρου 8. Η αντικατάσταση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της μη τήρησης βιβλίου αποθήκης για τις βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας που θεσπίζεται με τις διατάξεις της παραγράφου 10 του άρθρου 19 του ν.3842/2010 και ισχύει για τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από 23/4/2010. Έτσι με τις νέες διατάξεις δεν συντάσσονται τεχνικές προδιαγραφές για τις βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας και στο βιβλίο παραγωγής κοστολογίου δεν
αναγράφονται οι ποσότητες των βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας που αναλώθηκαν στην παραγωγή.

Παράγραφοι 17 και 18
Α) Μη τήρηση βιβλίων υποκαταστήματος Α΄ και Β΄ κατηγορίας (Χρόνος
έναρξης ισχύος από 1/6/2010)
Με τις διατάξεις της παραγράφου 17 προστίθεται στο τέλος της παραγράφου
του άρθρου 9 νέο εδάφιο και δίνεται η δυνατότητα μη τήρησης στο υποκατάστημα ιδιαίτερου βιβλίου Αγορών ή Εσόδων – Εξόδων ανεξάρτητα του τόπου λειτουργίας του υποκαταστήματος καθώς και του τρόπου τήρησης των βιβλίων (χειρόγραφα ή μηχανογραφικά).

Η δυνατότητα αυτή δίνεται με την προϋπόθεση ότι στο βιβλίο αγορών ή εσόδων – εξόδων της έδρας παρακολουθούνται οι αγορές και οι πωλήσεις κάθε υποκαταστήματος χωριστά από τα αντίστοιχα δεδομένα της έδρας ή άλλου υποκαταστήματος, χωρίς να απαιτείται η ιδιαίτερη παρακολούθηση των εξόδων και των λοιπών πράξεων κάθε υποκαταστήματος τα οποία παρακολουθούνται συνολικά για όλα τα υποκαταστήματα και την έδρα.

Σημειώνεται ότι όταν τα βιβλία της έδρας τηρούνται μηχανογραφικά στη μηνιαία κατάσταση του βιβλίου αγορών ή εσόδων εξόδων της έδρας εμφανίζονται αναλόγως διακεκριμένα ανά υποκατάστημα οι αγορές και οι πωλήσεις ενός εκάστου από αυτά.

Β) Μη τήρηση βιβλίων υποκαταστήματος Γ΄ κατηγορίας
Με τις διατάξεις της παραγράφου 18 προστίθεται προτελευταίο εδάφιο στην
παράγραφο 3 του άρθρου 9 και δίνεται η δυνατότητα μη τήρησης στο υποκατάστημα της Γ΄ κατηγορίας των ημερολογίων και των καταστάσεων που ορίζονται από την ίδια παράγραφο 3 του άρθρου 9 του Κ.Β.Σ. Η δυνατότητα αυτή αφορά όλα τα υποκαταστήματα ανεξάρτητα του τόπου λειτουργίας τους και του τρόπου (χειρόγραφα ή μηχανογραφικά) τήρησης των βιβλίων.

Προϋποθέσεις εφαρμογής: Η δυνατότητα αυτή δίνεται με τις εξής προϋποθέσεις:

● Οι συναλλαγές του υποκαταστήματος καταχωρούνται στα βιβλία της έδρας.

● Οι αγορές, οι πωλήσεις και το ταμείο κάθε υποκαταστήματος παρακολουθούνται χωριστά (ιδιαίτερους υπολογαριασμούς) από τα αντίστοιχα δεδομένα της έδρας ή άλλου υποκαταστήματος.

● Δίνεται άμεσα στον έλεγχο που διενεργείται στο υποκατάστημα για το οποίο δεν τηρούνται βιβλία το υπόλοιπο ταμείου μέχρι την ημέρα που σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 17 ή της παραγράφου 4 του άρθρου 24 (μηχανογραφική τήρηση) έπρεπε να γίνει η ενημέρωση των βιβλίων (π.χ. έλεγχος στο υποκατάστημα στις 20/7/2010 πρέπει να δοθεί το υπόλοιπο ταμείου μέχρι τις 30/6/2010). Το υπόλοιπο
ταμείου όταν δεν υπάρχει ON LINE σύνδεση δίνονται από την έδρα με οποιοδήποτε πρόσφορο τρόπο (π.χ. με fax, με e-mail, τηλεφωνικά κ.λπ.).
Οι διατάξεις αυτές που ισχύουν από 1/6/2010 μπορεί να εφαρμόζονται από τον επιτηδευματία για μερικά ή όλα τα υποκαταστήματά του.

Επισήμανση: Στην περίπτωση που δεν τηρούνται βιβλία στο υποκατάστημα
σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στις περιπτώσεις Α΄ και Β΄ για τον τόπο τήρησης των στοιχείων εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 21 του Κ.Β.Σ.

Για τη μη τήρηση βιβλίων υποκαταστήματος Α΄, Β΄ και Γ΄ κατηγορίας κατ΄
εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων δεν απαιτείται η υποβολή δήλωσης μεταβολής στο τμήμα Μητρώου.

Παράγραφος 19 (χρόνος έναρξης ισχύος 1/6/2010)
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής καταργείται από 1/6/2010 η περίπτωση γ΄ του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 9 του Κ.Β.Σ. Η κατάργηση αυτή γίνεται για νομοτεχνικούς λόγους λόγω της απαλλαγής του υποκαταστήματος από την τήρηση βιβλίων υποκαταστήματος ανεξάρτητα του τόπου λειτουργίας αυτών.

Παράγραφος 20
Έκδοση συνενωμένου στοιχείου δελτίου αποστολής - τιμολογίου για
αγορές αγροτικών προϊόντων από αγρότες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις του ειδικού καθεστώτος Φ.Π.Α. (έναρξη ισχύος από 1/6/2010).
Με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 11.

1. Γενικά
Με τη νέα διάταξη καθιερώνεται η υποχρέωση στον επιτηδευματία που αγοράζει αγροτικά προϊόντα από τα πρόσωπα της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του ΚΒΣ (αγρότες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ), έκδοσης του συνενωμένου στοιχείου δελτίου αποστολής – τιμολογίου, σε κάθε περίπτωση αγοράς αγροτικών προϊόντων από τα πρόσωπα αυτά, είτε τα προϊόντα αυτά διακινούνται με σκοπό την αγορά τους, είτε αγοράζονται από τον επιτηδευματία με παραλαβή για αγορά στις εγκαταστάσεις του.
Σημειώνεται ότι, η ως άνω υποχρέωση του επιτηδευματία για την έκδοση
συνενωμένου στοιχείου δελτίου αποστολής – τιμολογίου είναι περιοριστική και δεν παρέχεται εναλλακτική δυνατότητα έκδοσης δελτίου αποστολής και τιμολογίου αγοράς ταυτόχρονα, από τον υπόχρεο.

2.Διευκρινίσεις- Διάφορες περιπτώσεις αγοραπωλησιών αγροτικών προϊόντων

2.1. Τριγωνικές συναλλαγές
Η νέα διάταξη καταλαμβάνει και τις περιπτώσεις διακίνησης αγροτικών
προϊόντων, λόγω πώλησης, από την αγροτική εκμετάλλευση, σε παραλήπτη τρίτο, πελάτη του επιτηδευματία – αγοραστή αυτών κατ’ εντολή του (τριγωνικές, τετραγωνικές κ.λπ. συναλλαγές), για τις οποίες εφαρμόζονται αναλογικά τα οριζόμενα με τις διατάξεις της εγκυκλίου Σ.384/17/ΠΟΛ.31/30.1.1987, με μόνη διαφορά ότι ο αρχικός αγοραστής των αγροτικών προϊόντων, πρέπει να εκδώσει προς τον πελάτη του – παραλήπτη αυτών, δελτίο αποστολής – τιμολόγιο, μόλις ενημερωθεί από τον παραγωγό για την
έναρξη της αποστολής, άμεσα και όχι αργότερα από την παραλαβή των  υπόψη προϊόντων από τον τρίτο (τελικό παραλήπτη).

Για τις περιπτώσεις των συναλλαγών που προαναφέρονται (τριγωνικές,
τετραγωνικές κ.λπ.), όταν παραλαμβάνει ο επιτηδευματίας τρίτος - πελάτης του αγοραστή, στην εγκατάστασή του αγροτικά προϊόντα χωρίς να συνοδεύονται από στοιχείο διακίνησης του αποστολέα τους - αγρότη (περιπτώσεις για τις οποίες με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 11 του Κώδικα αυτού δεν υποχρεούται ο αγρότης που διακινεί τα προϊόντα να εκδώσει δελτίο αποστολής ή υποχρεούται αλλά δεν έχει εκδώσει), έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του Κ.Β.Σ. και ο τελικός παραλήπτης - επιτηδευματίας πρέπει να εκδώσει δελτίο ποσοτικής παραλαβής, αντίγραφο του οποίου θα αποστείλει στον αρχικό αγοραστή προκειμένου να εκδώσει άμεσα το δελτίο αποστολής – τιμολόγιο.

2.2. Αδυναμία προσδιορισμού του βάρους κατά την διακίνηση.
Στις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί το ακριβές βάρος των προς μεταφορά αγροτικών προϊόντων, εφαρμόζονται αναλογικά τα οριζόμενα με την εγκύκλιο αρ.1068017/690/0015/ΠΟΛ.1155/23.7.1991.

Ειδικότερα:
α) Όταν η διακίνηση των υπόψη προϊόντων γίνεται με ευθύνη του παραγωγού, στο εκδιδόμενο δελτίο αποστολής %